سد سکوت

همه چیز و هیچ چیز .... و شاید جایی برای زمان دلتنگی ....

کتابخانه بریتانیا

نمای بیرونی ساختمان موزه ـ کتابخانه بریتانیا

موزه و کتابخانه بریتانیا. ( (British Museum Library یکی از معتبرترین موزه‌ها و کتابخانه‌های جهان در لندن با آثار بسیاری از تاریخ طبیعی و تمدن بشری در دوران‌های مختلف؛ از جمله آثار اسلامی از قرن دوم هجری و بعد. این مرکز در 1753 با مجموعه اهدایی "سر هانس سلون" طبیعی‌دان، شامل دستنوشته‌ها کتاب‌های چاپی و آثار باستانی رسما تأسیس شد و در 1759 با افزوده شدن مجموعه‌های دیگر برای استفاده همگانی گشایش یافت. این موزه با بیش از پنج میلیون بازدیدکننده در سال برخی از نفیس‌ترین آثار تاریخ تمدن بشری را در خود جای داده است. از جمله آثاری از آتن، مصر، سومر، (اور) آشور، چین و آثار هنر اسلامی.

این کتابخانه در سال 1972 بنا بر قانونی که در همان سال به تصویب رسید در کتابخانه بریتانیا که در واقع "کتابخانه ملی انگلیس" است، ادغام شد. کتابخانه موزه بریتانیا اکنون بخش نسخ خطی کتابخانه بریتانیا است؛ چرا که کتاب‌های دیگر آن به ساختمان جدید کتابخانه بریتانیا منتقل شده است. ساختمان موزه بریتانیا و کتابخانه آن در اواسط دهه 1800 پایان گرفت.  آنتونی پانتیسی که ابتدا مسوول کتب چاپی و سپس به ریاست کتابخانه منصوب شد، طرح سالن قرائت مدور آن را داد که شهرت بسیاری دارد، داد. این کتابخانه معظم در سال 1857 افتتاح شد.

 

بخش‌های مختلف موزه عبارتند از: نقاشی و تصویر، سکه و نشان (مدال)، آثار باستانی مصر و آسیای غربی و روم قرون وسطی و دوره های بعد، آثار باستانی شرقی، آثار پیش از تاریخ و رومی ـ بریتانیایی، آثار قوم شناختی. موزه بریتانیا به دلیل امکانات مالی اشیایی کمیاب و عتیقه را از سراسر دنیا جمع آوری کرده است. بسیاری از این آثار حاصل کاوش‌هایی است که در بعضی از آنها موزه مشارکت داشته است.

تالار مدور کتابخانه بریتانیا

موزه بریتانیا غنی‌ترین گنجینه‌های هنر اسلامی (از قرن دوم هجری به بعد) را در زمینه‌های گوناگون و از سرزمین‌های مختلف اسلامی گردآورده است؛ از جمله نامه‌ای به زبان عربی بر روی پارچه که احتمالا به اوایل قرن دوم تعلق دارد و نیز آثار کمیاب و کم نظیری از دوره عباسیان فاطمیان مصر (قرن چهارم و پنجم) ایوبیان شام (قرن ششم) و دوره‌های مختلف ایران و عثمانی در رشته های فلزکاری، سفال، بلور و کاشی. بخش سکه های این موزه نیز مجموعه تقریبا کاملی از ادوار مختلف اسلامی است. همچنین در این موزه آثار بسیار کهن از هنر ایران پیش از اسلام وجود دارد. مانند سفالینه های 3300 پیش از میلاد، مجموعه‌ای از ظروف سیمین و زرین احتمالا از گنجینه‌های معابد مغان از قرن ششم تا چهارم پیش ازمیلاد و استوانه فرمان کوروش کبیر. آثار عتیقه ایران پیش از اسلام درموزه بریتانیا بیشتر اشیایی است که در نتیجه کاوش‌های باستان‌شناسی به دست آمده اما آثار متعلق به پس از اسلام غالبا از مجموعه‌های شخصی و قدیمی جمع آوری شده وبه همین علت معرف ذوق شخصی انگلیسی‌هایی نظیر: برادران شرلی، سر جان ملکم و سر گور اوزلی است که به شرق سفر کرده اند. از هنرهای ایرانی اسلامی آثاری در دو رشته تصویر و تذهیب، کتب خطی و صنعت فرش و قالی بیش از نمونه‌های دیگر به چشم می‌خورد. برخی از آثار نفیس ایران پس از اسلام عبارتند از: "خمسة نظامی" که برای شاه طهماسب در تبریز تهیه شده است، اسطرلابی که برای سلطان حسین صفوی در 1133 ساخته شده، کلاهخود و زرهی به نام شاه عباس اول، سفال‌های لعابدار نیشابور و کاشی‌های عهد سلجوقی.

تالار ورودی موزه ـ کتابخانه بریتانیا

کتابخانه موزه بریتانیا تا 1352 ش /1973 بخشی از موزه بود. در این سال کتابخانه ملی امانی، کتابخانه ملی مرکزی و سازمان کتابشناسی ملی بریتانیا نیز به این کتابخانه پیوست و به نام "کتابخانه بریتانیا" با پانزده میلیون جلد کتاب به صورت یکی از غنی‌ترین کتابخانه‌های جهان درآمد. در مجموعه‌های مختلف این کتابخانه آثاری به بیشتر زبان‌های دنیا نگهداری می‌شود که فقط در مجموعه‌های شرقی به بیش از سیصد و پنجاه زبان کتاب موجود است.

نسخه خطی دیوان عطار نیشابوری در موزه ـ کتابخانه بریتانیا 

از قسمت‌های مهم کتابخانه بخش مجموعه های خاص مشتمل بر: نسخ خطی عربی، کتب شرقی و مجموعه کتابخانه دیوان هند (مجموعه های ایندیا آفیس)، نقشه، آثار موسیقی و تمبر است. بخش "کتب شرقی" و مجموعه دیوان هند مجموعه بزرگی از کتاب‌های چاپی و خطی نفیس اسلامی به زبان‌های مختلف است. این مجموعه اکنون دارای بیش از 000 40 نسخه خطی و 000 400 کتاب چاپی است. بخش عربی که از مهم‌ترین بخش‌هاست، دارای 000 6 نسخه خطی و 000 30 جلد کتاب چاپی و نمونه هایی از خط عربی و تذهیب است. احتمالا قدیم‌ترین قرآن موجود در اروپا نیز در این بخش قرار دارد. همچنین تصویرهایی از نسخه‌های منحصر به فرد عربی گردآوری شده است که منبع مهمی برای مطالعات عربی و اسلامی شمرده می‌شود. تعداد زیادی از اولین چاپ‌های کتاب‌های عربی نیز در کتابخانه نگهداری می‌شود. بخش فارسی شامل حدود 000 3 نسخه خطی و 000 10 کتاب چاپی است. کتب تاجیکی نیز در این بخش قرار دارد. تعدادی از کتاب‌های فارسی از مجموعه‌های خصوصی به تملک کتابخانه در آمده است.

تالار فعالیت آزاد موزه ـ کتابخانه بریتانیا

این کتابخانه همچنین دارای تعداد بسیاری از نگارگری‌های هنرمندان مسلمان و بویژه ایرانی است که قسمتی از آن‌ها در کتابخانه و بقیه در موزه نگهداری می‌شود. فهرست مفصلی از نگارگری‌های ایرانی (مشتمل بر 404 مجموعه) در 1356 ش /1977 تدوین شده که در واقع مکمل فهارس نسخ خطی فارسی پیشین این کتابخانه است. برای کتاب‌های عربی، فارسی، ترکی، بنگالی، اتیوپیایی، عبری، هندی گجراتی، پالی، سوری و سنسکریت این کتابخانه هم فهرست‌هایی تهیه شده است.

.British Library departmen of Manuscripts. Great Russel Street .London. WCIB 3DG
FAX:+44 171 4127745

اکرم ارجح. دانشنامه جهان اسلام / پوری سلطانی. دانشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی. فرهنگ معاصر

نوشته شده در ۱۳۸۸/۱۱/٥ساعت ۱٠:٢٢ ‎ب.ظ توسط مریم راد نظرات ()

کتابخانه‌آستان‌قدس‌رضوی

سردر ورودی

کتابخانه آستان قدس رضوی. (‌Astan  Qods Razavi. Centaral Library) این کتابخانه متجاوز از شش قرن سابقه تاریخی دارد و به روایتی قدیمی‌ترین کتابخانه‌ای است که هنوز پابرجاست. درباره‌ی سابقه تاریخی کتابخانه‌ مطالب گوناگونی وجود دارد که شرح آن توسط "عبدالعلی اوکتایی" در نشریه‌ی "نامه آستان قدس، شماره 6 سال 1340" آمده است. بر این اساس مبدا تاسیس آن را به مناسبت یک مجلد قرآن وقفی در سال 363 ق که به شماره 3004 در نسخ خطی ثبت است بهمان سال 363 نسبت می‌دهند.

برخی تحقیقات دیگر، تاریخ آن را به سده‌ی پنجم هجری نسبت می‌دهند ("سهم ایرانیان در تاسیس کتابخانه‌های اسلامی" از اسماعیل حاکمی. نشریه سمینار کتاب و کتابداری . 1360 ) اما آنچه مسلم است این کتابخانه بنا بر وقفنامه مربوط به "تفسیر شیخ ابوالفتوح رازی" به تاریخ 861 ق در سال 861 دایر و مورد استفاده عموم بوده است.

طی این سال‌ها اسامی مختلفی از جمله "قرائتخانه حضرت"، "کتابخانه مشهد الرضا" و غیره داشته است. در قرن دهم کتابخانه مورد تجاوز ازبکان قرار گرفت و بسیاری از نفایس آن به تاراج رفت. در زمان شاه عباس صفوی مجدداً رونق گرفت و برخی از آثاری که در هندوستان فروخته شده بود، باز پس گرفته شد. در دوران صفویه کتابخانه دارای "نسّاخانه‌ی وراقان" و مصححانی بوده که مرتباً کتاب برای کتابخانه تهیه می‌کرده‌اند و "خازن الکتب" را شاهان صفوی و از بین یکی از علمای برجسته‌ی زمان تعیین می‌کردند.

یکی از سالن‌های مرکزی

تاریخ کتابخانه آستان قدس رضوی با فراز و فرودهای گوناگون تاریخی در خراسان و مشهد مقدس پیوند خورده است و عواملی نظیر روی آوردن طلاب علوم دینی مقیم مشهد، زائران فاضل و دوراندیش و بذل عنایت خادمان و شیفتگان بارگاه امام رضا(ع) موجبات رونق آن را فراهم آورده است.

از محل کتابخانه در زمان‌های قدیم اطلاع دقیقی در دست نیست. حدود سال 1150 گویا قرآن‌خانه و کتابخانه در یک جا و پشت ایوان طلای صحن عتیق قرار داشته است. بعداً بین سال‌های 1289 تا 1290 کتابخانه به طبقه‌ی فوقانی "کشیک‌خانه" خدام واقع در قسمت غربی مدرسه "علینقی میرزا" انتقال یافت و مدت 73 سال در آنجا باقی ماند. سپس در مهر ماه 1323 به ساختمان نوینی با 1034 متر مربع زیر بنا که توسط "گدار" فرانسوی طراحی شده بود، منتقل گردید.
متاسفانه در سال 1353 دولت وقت تصمیم به تخریب ساختمان گرفت و لذا موقتاً به تالار تشریفات که در طبقه‌ی فوقانی مقبره‌ی "شیخ بهایی" ساخته شده بود؛ منتقل شد. در سال 1356 به ساختمان جدیدی در 2 هزار متر مربع زیربنا و در سه طبقه که برای کتابخانه ساخته شده بود انتقال یافت. اما باز در سال 1359 مقرر شد ساختمان جدیدی برای کتابخانه مطابق با نیازها و تکنولوژی نوین ساخته شود و بالاخره کتابخانه‌ی جدید با 28 هزار متر مربع زیربنا و مجهز به انواع تجهیزات ایمنی در تاریخ فروردین 1374 افتتاح شد.

بخش‌های اصلی موزه و کتابخانه آستان مقدس رضوی در ساختمان جدید عبارتند از:
- نفایس و نوادر
ـ کتب خطی
ـ‌ قرآن‌های خطی
ـ دست‌نوشته‌ها‌
ـ کتب چاپ سنگی و سربی
ـ اسناد تاریخی
ـ اسناد دیداری و شنیداری
ـ تاریخ شفاهی
ـ نفایس مطبوعاتی
ـ پایان‌نامه‌ها
ـ نقشه‌های جغرافیایی و منابع الکترونیکی که هریک از آنها در بخش مستقل و با رعایت شرایط استاندارد کتابخانه‌های بزرگ جهان حفظ می‌شود.

گنجایش کتابخانه یک میلیون کتاب بوده و تا 5 میلیون قابل گسترش است. در حال حاضر مجموع کتب کتابخانه بالغ بر نیم میلیون جلد است که شامل هزاران کتاب خارجی، هزاران نسخه عکسی و بالغ بر چند ده هزار نسخه خطی است که افزون بر هزار آن قرآن است. مجموعه قرآن‌های کتابخانه آستان قدس از نفیس‌ترین مجموعه‌های دنیاست.

کتابخانه به زبان دنیا کتاب دارد. همچنین کتابخانه‌های زیر وابسته به آستان قدس رضوی هستند: کتابخانه ملک، کتابخانه وزیری یزد، کتابخانه مرتضوی رفسنجان، کتابخانه وقفی مرحوم حسین کی‌استوان، کتابخانه مسجد الرضا، کتابخانه مسجد خواجه ربیع، کتابخانه مسجد انصارالمهدی.

مخازن اصلی

تعدادی از قدیمی‌ترین نسخه‌های خطی موجود در گنجینه رضوی

 

1- شرح دیوان تمیم بن مقبل از شعرای مخضرم متوفی حدود 37ق، تاریخ کتابت صفر 380ق.
2- مختصر کتاب العین: متن از خلیل بن احمد و اختصار آن از ابوبکر محمد بن حسن زبیدی است، در علم لغت به خط نسخ کهن، تاریخ تحریر ربیع الاخرسال 383ق.
3- صحیفه کامله سجادیه از علی بن الحسین(ع)، به خط حسن بن ابراهیم بن الزامی، تاریخ تحریر: شوال417ق.
4- نهج البلاغه، گردآورنده سید رضی رضوان الله علیه، کاتب محمدبن احمد النقیب، تاریخ تحریر: 544ق.
5- مجموعه شامل هشت رساله، تمهید فی الاصول، اصول کافی، تفسیر ابوالفتوح رازی، صحیفه سجادیه، اخوان الصفا و خلان الوفاء(رسائل)، دیوان حافظ، مجموعه زیارات و ادعیه، نهج البلاغه،  زاد المعاد، ریاض العارفین (فی شرح صحیفه المتقین)، نفس ناطقه انسان، الحشائش، شرح الاعمال الهندسیه، تحریر اقلیدس، کلیات سعدی، درة التاج، مفید الخاص فی علم الخواص، تهذیب اللغة

بخش حفظ و مرمت

 نوادر و عجایب مخزن کتب خطی اداره مخطوطات

1- دانه برنج منقوش به آیه شریفه آیه الکرسی به خط شفاف «رقم فضل الرحمن دهلوی» کار ذاکر حسین دهلوی، اهدائی آقای دکتر خواجه پیری.
2- دانه برنج منقوش به سوره مبارکه توحید.
3- کتاب زیارت عاشورا شماره 9257 به خط ناخنی، این نسخه را عبدالوهاب بن شیخ محمد مؤمن شیرازی به خط نسخ و نستعلیق با ناخن نوشته، تاریخ تحریر: 1256ق، وقفی سید ابوالقاسم جواهری.
4
-  تعداد57 ورق ار قرآن به ابعاد 101×177 س. م به خط بایسنغرین شاهرخ گورکانی نوه گوهرشاد خاتون روی کاغذ خانبالغ که از عجایب خطوط عالم دانسته‌اند.
5- قرآن شماره 1582 به قطع خیلی کوچک که قاعدتاً با موی دم اسب نوشته شده است.
6- تفسیر بی‌نقطه معروف به سواطع الالهام، تألیف ابوالفیض بن مبارک فیضی، تفسیر تمام قرآن است متعلق به تاریخ 1002ق .
7-  کتاب لاتین چاپ قدیم، ظاهراً شرحی است بر یکی از اناجیل که در زمان گوتنبرگ مخترع چاپ، طبع و انتشار یافته است تاریخ چاپ: سوم آوریل 1473 میلادی.  دارای 280 صفحه در هر صفحه دو ستون و در هر ستون 17سطر است. کتاب مذکور در سال 1956 میلادی به مبلغ پنج هزار و چهارصد فرانک توسط سید جلال تهرانی در بلژیک خریداری و در سال 1361 به کتابخانه آستان قدس رضوی اهداء شده است.
8-  قرآن خطی11 سطری شماره 2883، کاتب به نحوی صفحات قرآن را تحریر کرده که در تمام صفحات حرف اول از سطر اول با حرف اول از سطر آخر مطابقت دارد و به همین ترتیب از سطرهای دوم تا پنجم با حرف اول از سطرهای هفتم تا دهم مطابق است و سطر ششم در تمام صفحات منفرد است.

تلفن:     2219553-511 - 98+
دورنگار:   2220845-511 - 98+
نشانی:
مشهد.حرم مطهر. بست شیخ طوسی / صندوق پستی: 117
email:
info@aqlibrary.org

پایگاه اینترنتی سازمان موزه و کتابخانه آستان قدس رضوی

دانشنامه کتابداری . سایت کتابخانه آستان قدس

نوشته شده در ۱۳۸۸/۱۱/٥ساعت ۸:٥٧ ‎ب.ظ توسط مریم راد نظرات ()

کتابخانه جنگ

یکی بود، یکی نبود. زیر گنبد نه‌چندان کبود حوزه‌ی هنری تهران، دفتری بود برای ادبیات و هنر مقاومت؛ که کارها و حرف‌های تازه‌ای درباره‌ی جنگ داشت.
دفتری که روزگاری "مرتضی سرهنگی" به ‌راه انداخته بود و یک تنه بیش از 550 جلد کتاب جنگ منتشر کرده بود؛ حالا می‌خواست یک "کتابخانه‌ی تخصصی" برای مجموعه‌سازی و اطلاع‌رسانی تمام آثار جنگ هشت ساله برپا کند. 

این شد که بالاخره در سی‌ویکم شهریور 1379 قصه‌ی کتابخانه‌ی جنگ از یک اتاق 9متری، با چند قفسه کتاب و یک میز امانت کوچک و البته دل‌های پر امیدی که کار را همراهی می‌کرد؛ با مسئولیت "نصرت‌الله صمدزاده" کتابدار با تجربه‌ی کتابخانه‌ی مرکزی حوزه‌ی هنری آغاز شد. قصه‌ای که با تمام فراز و نشیب‌هایش کم کم شبیه افسانه‌ می‌شود.

یک رده‌بندی جدید
با پیشرفت کار، به جز مشکلاتی از قبیل کمبود جا و نیروی انسانی، مشکلی به نام رده‌بندی جنگ نمودار شد. پیش از این به موضوع جنگ به عنوان یکی از شاخه‌های عمومی و پراکنده در سایر موضوعات و رده‌بندی‌ها نگاه می‌شد و از طریق چنین رویکردی نمی‌توانستی آثار جنگ را در کتابخانه‌های مرجع ــ حتی جایی مثل کتابخانه‌ی ملی ــ دنبال کنی!
این مشکل با چندین سال تحقیق و پژوهش و تجربه‌ی عملی و با تخصصی شدن یک رده‌بندی و طراحی آن بر اساس اصول مدون و با استخراج تمام اطلاعات تخصصی فهرست‌نویسی، برطرف شد؛ به نحوی که اکنون نه تنها "رده‌بندی جنگ" مورد استفاده‌ی پژوهش‌گران است، بلکه این شیوه‌ی رده‌بندی برای دیگر کتابخانه‌‌های تخصصی هم قابل تجویز است.

اما وظیفه‌ی اصلی کتابخانه، غیر از جمع‌آوری و آرشیو تمام منابع جنگ، ایجاد مرجعیتی برای مباحث نظری و علمی اطلاع‌رسانی و کتابداری جنگ است.
صمدزاده که از آثار مرجع پدید آمده طی این سالها گله‌مند است؛ وضع کتاب‌شناسی‌ها را اسفناک می‌داند و می‌گوید: «اکثر این کتاب‌شناسی‌ها از نبود کارشناسی مناسب در موضوع و عدم روشمندی در شیوه‌ی جمع‌آوری و تدوین اطلاعات کتاب‌شناختی رنج می‌برند و در تفکیک منابع و اختصاص  موضوعات خاص مرتبط با جنگ ایران و عراق به بی‌راهه رفته‌اند و قابلیت گسترش ندارند و متولد نشده پیر می‌شوند
و کارکرد خود را از دست می‌دهند.»

کتاب‌شناسی‌هایی که در چهار سال اخیر منتشر شده‌اند؛ کم نیستند: کتاب‌شناسی خرمشهر/ محمدجواد جزینی (1387)، کتاب‌شناخت تئاتر مقاومت/ تقی اکبرزاده (1385)، کتاب‌شناسی اسارت/ مسعود ده‌نمکی (1384)، کتاب‌شناسی دفاع مقدس/ فیروزه برومند (1384)، مأخذشناسی جنگ ایران و عراق/ علی‌اکبر مرتضایی قهرودی (1384)، کتاب‌شناسی داستانهای بیست‌ساله انقلاب (امام، انقلاب، دفاع مقدس)/ قاسم‌علی فراست، سیده‌زهرا مدنی (1384) و ... اما صمدزاده معتقد است که  «نویسندگان و مراکز تحقیقاتی، آن‌قدر که از منابع این کتابخانه استفاده می‌کنند؛ از ظرفیت‌های علمی آن بهره‌ نبرده‌اند. برخی از این کتاب‌ها، آثار بسیار ضعیفی هستند که در فقر علمی موجود در برخی مراکز و نهادهای متولی امور دفاع مقدس، فرصت انتشار یافته و هزینه‌ای قابل توجه از بیت‌المال را صرف خود کرده و فرصت و ضرورتی از اطلاع‌رسانی را تباه نموده‌اند.»

سیستم بسته است
به کتابخانه که نزدیک می‌شوی، تابلوی نقره‌ای رنگ کتابخانه روی دیوار، خودنمایی می‌کند. آن طرف در، یک فضای نور‌گیر مناسب، کتابخانه را در خود خلاصه کرده است. آن اتاق کوچک جای خودش را به فضایی 150 متری در طبقه‌ی سوم ساختمان مرکزی حوزه‌ی هنری، داده است. پایانی تقریباً خوش برای کمبود فضا و شروعی تازه در یک راه طولانی و پر امید.

در این فضای کوچک تمام بخش‌های استاندارد یک کتابخانه شکل گرفته است: «سالن مطالعه»، «بخش نشریات»، «بخش مرجع»، «میز عضوگیری و امانت»، «مخزن کتاب‌های فارسی، عربی و لاتین» و «بخش سمعی‌ و بصری». دیدن آن همه‌ کتاب در مخازن کتابخانه بر سر ذوقت می‌آورد، می‌خواهی وارد مخزن شوی اما مانع می‌شوند. سیستم «بسته» اداره می‌شود. یعنی گشت و گذار در بین قفسه‌ها ممنوع. این کار به کتابداران محول ‌شده است. البته جای نگرانی نیست. این 3-4 جوان دانشجو، گرچه تمام وقت در کتابخانه حضور ندارند، اما بر منابع مسلط هستند. و با کمک بانک اطلاعاتی که در رایانه دارند خوب و سریع می‌توانند منابع مد نظرت را معرفی و یا پیدا کنند. 

از میان 7911 جلد کتاب فارسی، 250 جلد کتاب عربی، 323 جلد کتاب لاتین، 2260 شماره نشریه‌ی تخصصی و 260 لوح فشرده و انبوهی از پایان‌نامه‌های دانشگاهی و جزوات و گزارش‌ها و سایر منابع تخصصی (که از نظر موضوعی به جنگ ایران و عراق محدود نمی‌شود و جنگ‌های دیگر کشورهای جهان را هم در بر می‌گیرد) امکان ندارد که دست خالی از کتابخانه بیرون بیایی.

منبع :   http://ketabnews.com/detail-9236-fa-24.html

نوشته شده در ۱۳۸۸/۱۱/٥ساعت ٦:٥٥ ‎ب.ظ توسط مریم راد نظرات ()

کتابخانه‌ سینما

داخلی / روز / فضای کتابخانه


نمای بسته‌ای از کتابی با جلد مشکی رنگ، که روی آن نوشته شده: HEARING FILM. دستی وارد کادر می‌شود و کتاب را بر می‌دارد.

نما باز می‌شود. کتاب در دستان مردی جوان قرار دارد. در دستش چند کتاب لاتین دیگر هم دیده می‌شود. پشت میز می‌نشیند و کتاب را باز می‌کند و هم چنان که آن را تورق می‌کند می‌گوید: در حوزه‌ی ترجمه‌ی سینما، کتاب به‌روز خیلی کم پیدا می‌شود. مجبوریم که از کتاب‌های لاتین استفاده کنیم...

نمای بسته‌ا‌ی از "میترا پیش‌نماز"، مدیر کتابخانه در حالی که کتابخانه‌ی پشت سرش پیداست. نما به سمت کتابخانه باز می‌شود و: "... البته ما تا چند سال پیش امکان تهیه‌ی این کتاب‌ها را نداشتیم و با درخواست‌های مکرر اعضا، تصمیم به تهیه‌ی این آثار گرفتیم. الان حدود 100 تا 200 عنوان کتاب لاتین داریم. که هم تکنیک‌های سینما را در بر می‌گیرد و هم دائرة‌المعارف‌های این رشته را."

در پس زمینه قفسه‌ی مجلات سینمایی، میز مطالعه‌ای با چهار صندلی و مرد جوانی در حال مطالعه دیده می‌شود. 
در نمای بسته‌‌ی روی میز مجلاتی مثل "صنعت سینما"، "فیلم نگار" و "فیلم" جای گرفته است؛  در کنارشان چند مجله‌ی خارجی هم خودنمایی می‌کند.

مرد جوان ادامه می‌دهد: "من خودم مشترک چند مجله‌ی خارجی هستم. ولی خب از مجلات خارجی موجود در اینجا هم به عنوان مکمل استفاده می‌کنم." از جایش بلند می‌شود و نشریات خارجی را از روی قفسه بر می‌دارد و بر سر میز باز می‌گردد. مجله‌ی "film comment" را در دست می‌گیرد و می‌گوید: "این یک دوماه‌نامه‌ی آمریکایی است. نقد و شرح فیلم های هالیوودی. اگر به سایت مجله هم سری بزنید می توانید آرشیو آنلاین فیلم‌های روز را در آن پیدا کنید."

مجله‌ی دیگری را بر می‌دارد.
نمای بسته‌ی روی جلد: "film India word wide" صدای جوان روی تصویر شنیده می‌شود: "این یکی هم منحصراً در زمینه‌ی فیلم‌های بالیوود کار می‌کند. نیمچه سایتی هم در دنیای مجازی دارد. ولی آن قدرها حرفه‌ای نیست!"

جوان مجله‌ی "Sight & sound" را بر می‌دارد و ادامه می‌دهد: "این هم وابسته به یک انستیتو فیلم در انگلیس است. مجله‌ی تخصصی تکنیک‌های صدابرداری و موسیقی فیلم است. در تبلیغات فیلم هم کارهایی انجام می‌دهد."

هفت ردیف قفسه‌ی کتاب در این نمای کلی دیده می‌شود. بخشی از کتاب‌ها،- چهارده – پانزده سال قبل- کتابخانه‌ی بنیاد سینمایی فارابی را تشکیل می‌داده‌اند و بعد از انتقال به اینجا، نامشان در بین 1500 عنوان کتاب موجود در این کتابخانه، به ثبت رسیده است. اگرچه کتابخانه، فارق از غنی‌سازی منابع تخصصی خود، به تهیه‌ی کتب مختلف در زمینه‌ی جامعه شناسی، تاریخ، روانشناسی، ادبیات و فلسفه نیز پرداخته است.

نما به "پیش‌نماز" مدیر کتابخانه قطع می‌شود: "شاید در نگاه اول برای استفاده از منابعی با این موضوعات در چنین کتابخانه‌ای، ضرورتی وجود نداشته باشد. اما لزوم این کار را تولید فیلم‌نامه‌های مستند و مستدل تعیین می‌کند. چرا که به هر حال فیلم‌سازان برای خلق هر اثری، احتیاج به یک پشتوانه‌ی علمی- فرهنگی دارند که تنها با مطالعه و تحقیق در این زمینه به دست می‌آید. البته نباید هم توقع داشت که کتاب‌های سینمایی فقط ما مورد استفاده‌ی سینماگران قرار گیرد. مسلماً یک فیلم‌ساز نسبت به اکثر مسائلی که در یک کتاب سینمایی مطرح می‌شود، مسلط است و نیازی به مطالعه‌ی دوباره‌ی چنین کتبی نمی‌بیند. مگر این که کتاب‌های به‌روز را پیگیری کند. لذا اغلب مخاطبان کتاب‌های سینمایی را، دانشجویان سینما و علاقه‌مندان به این رشته تشکیل می‌دهند."

دختر جوانی در بین قفسه‌ها، کتابی را جست و جو می‌کند. تلاشش بی‌فایده است.

از مسوول میز امانت، کمک می خواهد.

" آیدا براهیمی"، همراه او به قفسه‌های کتاب، رجوع می‌کند. 

لحظه‌ای بعد، کتاب در دستان دختر جوان است؛ در حالی که آن را تورق می‌کند.

دختر جوانی که پشت رایانه‌ی کتابخانه مشغول است: " سیستم باز قفسه‌ها، یکی از محاسن این کتابخانه است. به نظرم اگر ساعت کار کتابخانه را افزایش دهند، خیلی بهتر می‌شود. مراجعان دانشجو و شاغل سخت می‌توانند بین ساعات 9 تا 5 بعد از ظهر به کتابخانه بیایند. ولی با این همه، تا الان نشده است دنبال کتابی باشم و اینجا پیدایش نکنم. حتی کتاب‌های جدید!"

قطع نما به پیش‌نماز: "منابع کتاب خانه دو ماه یک بار، به روز می‌شود. گزینش کتاب‌ها را غالباً بر اساس تجربه‌ای که در طی این سال‌ها به دست آورده‌ام، انجام می‌دهم. بعضاً هم بنا بر نظر کارشناس‌ها. البته اعضا هم می‌توانند کتاب‌های مد نظر خود را پیشنهاد دهند، تا بعد از بررسی، خریداری شود."

نما به فرم‌های ثبت‌نام قطع می‌شود. بلافاصله برگه‌‌ی شرایط ثبت در کادر قرار می‌گیرد. بندها به ترتیب و در یک نمای بسته مرور می‌شود:
متقاضیان صنف سینما و دانشجویان این رشته با پرداخت 20,000 هزار ریال، دانشجویان غیر سینما 40,000 ریال و افراد آزاد 100,000 ریال، به مدت یک سال، می‌توانند به عضویت کتابخانه در آیند.


داخلی / روز / اتاق مدیر


پشت میز مدیر، قفسه‌ی آرشیو فیلم‌های ایرانی و خارجی دیده می‌شود.
نمای بسته از "موسسه رسانه‌های تصویری" که روی بعضی از فیلم‌های کتابخانه درج شده است.

نمای قفسه‌های رو به رو که فیلم‌های تاریخ جهان است.
نمای بسته از اسامی برخی فیلمها: برباد رفته،‌ پدر خوانده، پنجره عقبی.

در حاشیه‌ی دیوار، آرشیو مجلات گوناگون دیده می‌شود. نما تک به تک برخی از مجلات را در بر می‌گیرد: از هفته‌نامه‌ی "سینما" گرفته تا ماهنامه‌ی "دنیای تصویر" و " فیلم"؛ و بعضاً مجلات قبل از انقلاب؛ مثل "سخن _ 1320تا1330".

خارجی / روز / ورودی خانه سینما


نمایی از پلاک29 که در کنار تابلوی "خانه سینما" روی دیوار، نصب شده است.

تابلوی قرمز رنگ خانه سینما کمی پایین‌تر از تابلوی کوچه "سمنان"، در کادر جای می‌گیرد.

تابلوی خیابان "بهار جنوبی"، نما را پر می‌کند.

منبع :   http://ketabnews.com/detail-9236-fa-24.html

نوشته شده در ۱۳۸۸/۱۱/٥ساعت ٥:۱٩ ‎ب.ظ توسط مریم راد نظرات ()


Design By : Pichak